Podwyższenie alimentów dla dziecka – w jakich okolicznościach można złożyć pozew o podwyższenie obowiązku alimentacyjnego?

24 września 2020

Alimenty są świadczeniem, którego wysokość uzależniona jest od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (dziecka), jak i możliwości zarobkowych oraz majątkowych zobowiązanego. Są to kategorie zmienne, co powoduje, że w razie zaktualizowania się zmian w tym zakresie można domagać się zwiększenia obowiązku alimentacyjnego. Materialnoprawną (kodeksową) przesłanką do tego jest art. 138 k. r. o, zgodnie z którym „w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. W tym celu konieczne pozostaje złożenie pozwu o podwyższenie alimentów.

Najczęściej do wszczęcia postępowań dotyczących podwyższenia obowiązku alimentacyjnego dochodzi w związku z poszerzeniem potrzeb uprawnionego, a tym samym zwiększeniem kosztów jego utrzymania. Przykładowo taki stan rzeczy ma miejsce w następujących okolicznościach:

• rozpoczęcie edukacji przez dziecko,
• podjęcie przez dziecko studiów, w szczególności w innym mieście niż miejsce zamieszkania (w tym przypadku pozew składa samodzielne – jako osoba pełnoletnia – uprawniony z tytułu alimentów),
• choroba dziecka lub inny stan powodujący konieczność systematycznego ponoszenia kosztów leczenia.

Dodatkowo, w obecnych realiach przesłanką do podwyższenia alimentów, a w szczególności w przypadkach gdy od poprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd o obowiązku alimentacyjnym upłynęło kilka lat, może być zmiana realiów rynkowych, wynikająca ze wzrostu cen żywności oraz innych produktów czy też usług, spowodowana rosnącą inflacją.

Zaznaczyć należy, że strona inicjująca postępowanie o podwyższenie alimentów musi wykazać – zgodnie z obowiązującymi regułami procesowymi – że zaktualizowały się okoliczności, które uzasadniają ustalenie na jej rzecz większego obowiązku alimentacyjnego. Do pozwu należy zatem załączyć dowody potwierdzające, że doszło do powiększenia kosztów utrzymania dziecka (ewentualnie – zwiększyły się możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego z tytułu alimentów). Katalog środków dowodowych jest w tym przypadku otwarty. W zależności od okoliczności dowodami potwierdzającymi ww. fakty mogą być:

• faktury dokumentujące systematyczny zakup dla dziecka poszczególnych produktów lub usług,
• umowa najmu mieszkania lub pokoju, rachunki za media (w przypadku studentów studiujących w innym mieście),
• zaświadczenie z uczelni wyższej o przyjęciu lub kontynuowaniu studiów,
• zaświadczenia lekarskie (w przypadku podwyższenia kosztów utrzymania w związku z kosztownym leczeniem dziecka),
• dokumenty potwierdzające nabycie przez zobowiązanego dodatkowych uprawnień zawodowych;
• zeznania świadków.

W pozwie warto również rozważyć złożenie wniosku dowodowego o zobowiązanie pozwanego do przedłożenia zaświadczenia pracodawcy o zarobkach (np. z ostatnich sześciu miesięcy) czy też podatkowego zeznania rocznego za rok poprzedzający wszczęcie postępowania – dla wykazania faktów aktualnych możliwości zarobkowych strony przeciwnej.

FAQ

Kiedy można złożyć pozew o podwyższenie alimentów na dziecko?

Pozew o podwyższenie alimentów można złożyć, gdy nastąpi istotna zmiana sytuacji, np. wzrosną potrzeby dziecka lub poprawią się możliwości finansowe zobowiązanego. Typowe przypadki to rozpoczęcie nauki, studia, choroba czy wzrost kosztów utrzymania. Znaczenie ma także inflacja i ogólny wzrost cen. Każda sprawa wymaga wykazania, że obecna kwota alimentów jest niewystarczająca.

Jakie dowody są potrzebne przy podwyższeniu alimentów?

W sprawie o podwyższenie alimentów kluczowe jest udokumentowanie zwiększonych wydatków na dziecko. Mogą to być faktury, rachunki, umowy najmu, zaświadczenia ze szkoły lub uczelni czy dokumentacja medyczna. Istotne są również dowody dotyczące dochodów drugiego rodzica, np. zaświadczenia o zarobkach. Sąd ocenia całość materiału dowodowego przy ustalaniu nowej wysokości świadczenia.

Czy wzrost kosztów życia może uzasadniać podwyższenie alimentów?

Tak, wzrost cen i inflacja mogą być podstawą do żądania wyższych alimentów. Jeśli od ostatniego orzeczenia minęło kilka lat, realna wartość świadczenia często znacząco spada. W takiej sytuacji można wykazać, że dotychczasowa kwota nie pokrywa aktualnych potrzeb dziecka. Sąd bierze pod uwagę zmieniające się realia ekonomiczne przy podejmowaniu decyzji.