Osobie, która doznała szkody, przysługuje nie tylko odszkodowanie, ale też zadośćuczynienie. Stanowi ono formę rekompensaty za cierpienia fizyczne bądź psychiczne. Aby ją uzyskać, należy wezwać sprawcę do zapłaty lub złożyć pozew o zapłatę. Dowiedz się, jak wycenić wartość zadośćuczynienia i w jakich sytuacjach będzie ono przysługiwało.
Spis treści
Kiedy można domagać się zadośćuczynienia?
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę ma zrekompensować poszkodowanemu cierpienia fizyczne lub psychiczne, jakich doświadczył w wyniku działania osoby trzeciej. Kodeks Cywilny precyzuje, kiedy można domagać się zadośćuczynienia. Masz do niego prawo, jeśli doszło do:
- uszkodzenia ciała,
- pozbawienia wolności,
- rozstroju zdrowia,
- spowodowania śmierci bliskiej osoby,
- naruszenia dóbr osobistych,
- skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu.
Ile można żądać zadośćuczynienia?
Jedno z pierwszych pytań, jakie zadają sobie poszkodowani, dotyczy tego, ile można żądać zadośćuczynienia? Tymczasem nie istnieje żadne rozwiązanie kodeksowe, którym można by się kierować przy ustalaniu kwoty świadczenia. Zadośćuczynienie za krzywdę wynosi więc zarówno kilka, jak i kilkadziesiąt tysięcy złotych. Skąd zatem poszkodowany ma wiedzieć, ile można dostać zadośćuczynienia? Prawnicy często bazują na wyrokach sądów, sugerując tym samym swoim klientom pewne kwoty. Ze względu na brak konkretnych przepisów, orzecznictwo staje się jedynym miarodajnym odnośnikiem. Na przykład za 1% uszczerbku na zdrowiu średnio przysługuje 2000-3000 zł. Bywa jednak tak, że sąd przyznaje wyższe świadczenie, które wynosi 4-8 tys. zł za każdy 1% doznanego uszczerbku.
Sądy podkreślają, że żądana kwota zadośćuczynienia powinna przedstawiać wartość odczuwalną ekonomicznie przez poszkodowanego. Z drugiej strony, powinna mieścić się w rozsądnych granicach i nie może być niewspółmierna do rodzaju krzywdy.
Kwota zadośćuczynienia, w przeciwieństwie do odszkodowania, nie musi wynikać z realnych kosztów, jakie poniósł poszkodowany. Przykładowo, zadośćuczynienie za szkody psychiczne powinno uwzględniać czas i stopień cierpień, długość leczenia, niemożność prowadzenia normalnego życia zawodowego, rodzinnego czy towarzyskiego. Argumentem przemawiającym za przyznaniem wyższej kwoty świadczenia może być też młody wiek poszkodowanego lub rażąca wina sprawcy, wynikająca z zaniedbania lub działania umyślnego.
Jak uzyskać zadośćuczynienie?
Zadośćuczynienie za rozstrój zdrowia psychicznego, naruszenie dóbr osobistych czy uszkodzenie ciała możesz uzyskać na dwa sposoby. Pierwszy dotyczy wezwania sprawcy do zapłaty określonej kwoty. Jeśli podważy on zasadność żądania lub w ogóle na nie nie odpowie, możesz dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Jak uzyskać zadośćuczynienie? W pierwszej kolejności warto złożyć wniosek do ubezpieczyciela sprawcy lub samego sprawcy, a jeśli nie przyniesie to oczekiwanych korzyści, należy złożyć pozew do sądu.
Jak napisać wniosek o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę?
Najkorzystniej dla poszkodowanego byłoby rozwiązać sprawę polubownie. Zatem, jak napisać wniosek o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę? W dokumencie powinny znaleźć się następujące informacje:
- dane adresata i poszkodowanego,
- tytuł i określenie żądania,
- opis zdarzenia i doznanej krzywdy,
- uzasadnienie żądania,
- dowody w sprawie,
- data i podpis.
Na tym etapie powinieneś określić, ile można żądać zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej doznałeś. Warto wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności zdarzenia, ale przede wszystkim negatywne skutki, jakie spowodowało.
Przedawnienie zadośćuczynienia
Roszczenia zarówno z tytułu zadośćuczynienia, jak i odszkodowania, co do zasady przedawniają się po upływie 3 lat. Termin ten liczymy od momentu, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i jej sprawcy. Przy czym nie może być on dłuższy niż 10 lat, licząc od momentu samego zdarzenia.
W sprawach dotyczących szkód wynikających ze zbrodni lub występków przedawnienie zadośćuczynienia ma miejsce dopiero po 20 latach od popełnienia przestępstwa.