Wizerunek jest jednym z dóbr osobistych objętych ustawową ochroną. Jednak w dobie powszechnej cyfryzacji i sztucznej inteligencji bardzo łatwo może dojść do jego bezprawnego wykorzystania. Jakie konsekwencje niesie ze sobą udostępnianie wizerunku bez zgody osoby, której dotyczy?
Czym jest wizerunek?
W polskim prawie nie istnieje jedna spójna definicja wizerunku jako dobra osobistego. Przyjmuje się jednak, że jest to zbiór cech charakterystycznych dla danej osoby, dzięki którym można ją zidentyfikować. Na wizerunek składają się takie elementy jak:
- rysy twarzy,
- sylwetka i postawa,
- głos,
- sposób poruszania się, w tym chód i gestykulacja,
- fryzura i zarost,
- znaki szczególne, np. blizny, tatuaże, znamiona,
- styl ubioru i makijaż, jeśli są charakterystyczne dla danej osoby,
- okulary, laska lub specyficzne nakrycie głowy.
Publikowanie wizerunku może dotyczyć zdjęcia, nagrania wideo, rysunku lub grafiki. Jest on chroniony prawem, co oznacza, że jego rozpowszechnianie zazwyczaj wymaga zgody danej osoby. Wizerunek może być też traktowany jako dana osobowa i wówczas jego wykorzystanie podlega pod przepisy RODO.
Co grozi za robienie zdjęć bez zgody?
Samo robienie zdjęć obcym osobom w miejscach publicznych bez pozwolenia, np. na ulicy czy w parku nie jest nielegalne. Sytuacja może jednak ulec zmianie, jeśli fotografowanie będzie powodowało dyskomfort u osoby, którą uwieczniasz na zdjęciach.
Kodeks karny – robienie zdjęć bez zgody
Jeśli kontynuujesz robienie zdjęć, mimo wyraźnego sprzeciwu osoby fotografowanej i robisz to uporczywie, możesz zostać oskarżony o nękanie lub złośliwe niepokojenie. Wówczas grozi Ci kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności. W przypadku uporczywego nękania kara pozbawienia wolności może wynieść od 6 miesięcy do 8 lat.
Co grozi za publikowanie zdjęć bez zgody?
Publikowanie zdjęć bez zgody osoby na nich przedstawionej narusza jej dobra osobiste, w tym prawo do wizerunku i może skutkować konsekwencjami prawnymi. Taka osoba może domagać się między innymi:
- usunięcia zdjęcia z internetu, gazety lub ulotki,
- zaprzestania jego dalszego rozpowszechniania,
- publicznych przeprosin,
- odszkodowania za naruszenie jej dóbr osobistych.
W niektórych sytuacjach udostępnianie zdjęć bez zgody może wiązać się z również odpowiedzialnością karną. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy takie działanie ma znamiona nękania, lub publikowane są zdjęcia:
- ośmieszające daną osobę,
- ukazujące jej życie prywatne, np. mieszkanie, imprezę rodzinną,
- pokazujące ją w sytuacjach intymnych,
- z danymi osoby, np. numerem telefonu czy adresem.
Sprawcy takiego czynu może grozić grzywna, kara ograniczenia wolności albo nawet pozbawienia wolności do lat 5 (w przypadku rozpowszechniania wizerunku osoby nagiej lub w trakcie czynności płciowej) lub do lat 8 (jeśli publikacja jest elementem uporczywego nękania).
Kiedy nie jest potrzebna zgoda na publikację wizerunku – RODO?
Wykorzystanie wizerunku bez zgody nie jest możliwe przede wszystkim w celach reklamowych i komercyjnych, a także w sytuacji, gdy publikacja narusza Twoją prywatność lub godność. Jednak przepisy RODO nie zawsze wymagają uzyskania takiego upoważnienia. Zgoda zwykle nie jest konieczna, gdy:
- publikacja wizerunku jest związana z realizacją obowiązku prawnego,
- zdjęcie przedstawia osobę jako element większej całości, np. tłumu,
- wizerunek został utrwalony w trakcie wydarzenia publicznego, gdzie osoba mogła spodziewać się obecności kamer,
- publikacja służy celom informacyjnym.
Udostępnianie zdjęć dziecka bez zgody rodzica – co mówi prawo?
Udostępnianie zdjęć dziecka bez zgody obojga rodziców w internecie, telewizji lub gazecie, jest złamaniem prawa, ponieważ to rodzice decydują o ochronie wizerunku małoletniego jako jego dobra osobistego. Taka publikacja może skutkować nakazem usunięcia zdjęć oraz koniecznością zapłaty zadośćuczynienia. W przypadku rażących naruszeń prywatności dziecka sprawą może zająć się również sąd rodzinny.
Wykorzystanie wizerunku bez zgody – odszkodowanie
Udostępnianie wizerunku bez zgody na Facebooku, stronie internetowej czy w telewizji może powodować straty moralne i finansowe. Szczególnie jeśli zdjęcia ukazują daną osobę w niekorzystnym świetle. Brak zgody sprawia, że osoba poszkodowana ma prawo domagać się zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
W uzyskaniu odszkodowania, które w pełni pokryje poniesione straty, pomogą Ci prawnicy z naszej kancelarii. Ochrona wizerunku Częstochowa to oferta skierowana do osób, których zdjęcia lub nagrania zostały wykorzystane bez ich zgody.
Skontaktuj się z nami, aby szybko i skutecznie odzyskać kontrolę nad swoim wizerunkiem.
FAQ
Czy publikowanie zdjęcia bez zgody zawsze jest nielegalne?
Nie każda publikacja zdjęcia wymaga zgody osoby widocznej na fotografii. Prawo przewiduje wyjątki, m.in. gdy dana osoba jest jedynie elementem większej całości, np. tłumu podczas wydarzenia publicznego. Zgoda nie jest też konieczna w niektórych sytuacjach informacyjnych lub wynikających z obowiązku prawnego.
Jakie kary grożą za wykorzystanie wizerunku bez zgody?
Bezprawne wykorzystanie wizerunku może skutkować odpowiedzialnością cywilną i karną. Osoba poszkodowana ma prawo żądać usunięcia zdjęć, przeprosin oraz odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych. W poważniejszych przypadkach, np. przy nękaniu lub publikacji intymnych zdjęć, sprawcy może grozić także kara pozbawienia wolności.
Czy można udostępniać zdjęcia dziecka bez zgody rodziców?
Publikowanie wizerunku dziecka bez zgody rodziców lub opiekunów prawnych jest naruszeniem prawa do ochrony dóbr osobistych małoletniego. Taka sytuacja może prowadzić do nakazu usunięcia zdjęć oraz wypłaty zadośćuczynienia. W przypadku poważnego naruszenia prywatności dziecka sprawą może zająć się również sąd rodzinny.